ΕΙΣΑΓΩΓΗ

ΚΑΛΩΣ ΗΛΘΑΤΕ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΣΕΛΙΔΑ ΤΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΥ ΚΟΥΖΟΥ

«Επιστροφή στις ρίζες» και στην ιστορία της Μικράς Ασίας.

Last update: 15-09-2015

http://nickkouzos.com/images/Costandinouple/Agia%20Sofia%20exterior%20DSC00454.jpg

Η ιστορία της οικογένειας Κούζου στα τέλη του 19ου και τις αρχές του 20ου αιώνα, είναι παρόμοια με αυτή των εκατομμυρίων Ελλήνων που έζησαν την «Μικρασιατική καταστροφή» μαζί με άλλους πληθυσμούς κυρίως Χριστιανικούς, που κατοικούσαν στην περιοχή  και εκδιώχθηκαν. Λαοί, όπως αυτοί των Αρμενίων και Ασσυρίων, μαζί με τους Έλληνες, ήταν κάτοικοι της περιοχής, πριν από τους Τούρκους. 

Η παρούσα ιστοσελίδα παρουσιάζει ενδιαφέρον, πέρα από το γενεαλογικό δένδρο μιας οικογένειας, καθώς διερευνά τα ιστορικά γεγονότα μιας περιόδου πού άλλαξαν τα γεωπολιτικά δεδομένα στον κόσμο και ειδικότερα στην περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Ταυτόχρονα το περιεχόμενο και η αναφορά στα ιστορικά γεγονότα παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τους παραλληλισμούς που μπορεί να κάνει κανείς με τρέχουσες γεωπολιτικές εξελίξεις (2013) και γεγονότα.

Θάνατος και εξορία περίμενε τους λαούς αυτούς, πριν και σε όλη τη διάρκεια του πρώτου παγκοσμίου πολέμου. Η εκδίωξη και ο αφανισμός ολοκληρώθηκε οριστικά το 1922, μετά την αποτυχημένη εκστρατεία των Ελληνικών στρατευμάτων στην περιοχή. Η συγκεκριμένη εκστρατεία, έγινε με την ενθάρρυνση και αρχική στήριξη των συμμαχικών δυνάμεων ενώ η μετέπειτα καταστροφή οφείλεται και αυτή κατά τον κυριότερο λόγο στην μεταστροφή της πολιτικής των ιδίων δυνάμεων πού εγκατέλειψαν τον μέχρις εκείνης της στιγμής σύμμαχό τους με βάση καθαρώς τα διαμορφούμενα συμφέροντά τους στην περιοχή. Το γεγονός αυτό επηρεάζει ακόμα και σήμερα τις σχέσεις τής Ελλάδας με τους δυτικούς συμμάχους της, καθώς και την Τουρκία και κρατά  παλιές ανοιχτές πληγές, όπως το πρόβλημα της Κύπρου και τις γκρίζες ζώνες στο Αγαίο.

http://nickkouzos.com/images/Family/Nick%20Kouzos%20Recent%20Photo.jpg

Την  αφύπνιση μου και αφετηρία του ενδιαφέροντος μου στα Ελληνοτουρκικά, αποτέλεσε ένα ταξίδι που κάναμε, με την σύζυγό μου Βάντα Ρουμπάνη, στην παλιά Πέραμο της χερσονήσου της Κυζίκου, στην Τουρκία. Την τοποθεσία αυτή, την βρίσκουμε σήμερα με την ονομασία «καρσί- γιακάς». Εκεί, στην βόρεια ακτή της Μικράς Ασίας, στην χερσόνησο της Κυζίκου,

http://web.archive.org/web/20051108171548/http://members.aol.com/peramos/index.html

Peramos

που βρέχεται από την θάλασσα του Μαρμαρά, γεννήθηκαν ο παππούς μου, Νίκος Κούζος και ο πατέρας μου, Αντώνιος Κούζος. .

Νίκος Α Κούζος

Μου δημιουργήθηκε η επιθυμία να γράψω για τα βάσανα των γονιών και των παππούδων μου, καθώς και όλων των συγγενών μου και από τις δύο πλευρές, που προέρχονται από την Μικρά Ασία., προκειμένου να κρατήσω την μνήμη τους ζωντανή και να υπογραμμίσω την μοναδικότητα και την προοδευτικότητα που είχαν οι Έλληνες που ζούσαν εκεί και που τόσο βίαια καταστράφηκε στις αρχές του 20ουαιώνα. . Η καταστροφή των κοινοτήτων αυτών, μαζί και με την καταστροφή των κοινοτήτων των Αρμενίων και των Ασσυρίων, έδωσε χώρο στην δημιουργία της σημερινής Τουρκίας. Όσο υπήρχαν αυτές οι κοινότητες, μεσαία τάξη Τουρκική δεν υπήρχε. Οι εθνότητες αυτές καταλάμβαναν τον χώρο. Όπως καταλαβαίνει, λοιπόν ο αναγνώστης, κράτος χωρίς μεσαία τάξη, δεν είναι δυνατόν να υπάρξει.

Μου δημιουργήθηκε η επιθυμία να γράψω για τα βάσανα των γονιών και των παππούδων μου, καθώς και όλων των συγγενών μου και από τις δύο πλευρές, που προέρχονται από την Μικρά Ασία., προκειμένου να κρατήσω την μνήμη τους ζωντανή και να υπογραμμίσω την μοναδικότητα και την προοδευτικότητα που είχαν οι Έλληνες που ζούσαν εκεί και που τόσο βίαια καταστράφηκε στις αρχές του 20ουαιώνα. . Η καταστροφή των κοινοτήτων αυτών, μαζί και με την καταστροφή των κοινοτήτων των Αρμενίων και των Ασσυρίων, έδωσε χώρο στην δημιουργία της μοντέρνας Τουρκίας. Όσο υπήρχαν αυτές οι κοινότητες, μεσαία τάξη Τουρκική δεν υπήρχε. Οι εθνότητες αυτές καταλάμβαναν τον χώρο. Όπως καταλαβαίνει, λοιπόν ο αναγνώστης, κράτος χωρίς μεσαία τάξη, δεν είναι δυνατόν να υπάρξει.

Είναι πολύ σημαντικό να αναφερθεί ότι στις αρχές του 20 αιώνα, το 50% του κεφαλαίου που είχε επενδυθεί στην βιομηχανία σε ολόκληρη την Μικρά Ασία άνηκε σε Έλληνες.

Επίσης, από τις 18.063 εμπορικές επιχειρήσεις στην Τουρκία 46% ανήκε σε Έλληνες το 23% σε Αρμένιους και το 15% σε Μωαμεθανούς.

Το 46% του τραπεζικού τομέα ανήκε στους Έλληνες.

Η συμμετοχή των Ελλήνων σε άλλου σημαντικούς τομείς ήταν πολύ μεγάλη, όπως, 52% Ιατροί, 49% φαρμακοποιοί, 52% Αρχιτέκτονες, 37% Μηχανικοί και 29% Δικηγόροι.

Τέλος 528 από το σύνολο των 654 επιχειρήσεων χονδρικού εμπορίου, επίσεις ανήκαν σε Έλληνες.

Πάνω από όλα, θέλησα να γράψω την ιστορία της Μικράς Ασίας με τέτοιο τρόπο ώστε να βοηθήσει τους ανθρώπους και από τις δύο πλευρές του Αιγαίου, Έλληνες και Τούρκους και οι οποίοι έχουν παραπλήσιες και αντίθετες εμπειρίες, να μιλήσουν και να παρουσιάσουν τις ιστορίες και τις απόψεις τους έτσι ώστε να χυθεί άπλετο φως στις σκιές και τα μίση που δημιουργούν οι εξτρεμιστικές, Εθνικιστικές, προπαγάνδες και από τις δύο πλευρές. Πιστεύω ότι, μόνο με αυτόν τον τρόπο είναι δυνατόν να υπάρξει αμοιβαία κατανόηση και οι δύο λαοί να δημιουργήσουν την αληθινή φιλία που οι ιστορικές περιστάσεις δεν επέτρεψαν να υπάρξει. Άλλωστε και οι δύο λαοί πέρασαν πολλά βάσανα και πάλεψαν για αυτό που πίστευαν δικό τους. Την Πατρίδα τους.

Ο επισκέπτης καλείται, αφού ξεναγηθεί στις διάφορες σελίδες της παρουσίασης αυτής, να μοιραστεί τις προσωπικές του εμπειρίες, καταγράφοντάς τις στο «βιβλίο των επισκεπτών» και να εμπλουτίσει την παρουσίαση με τις δικές του απόψεις. Θα ήμουν ιδιαίτερα ευτυχής, εάν και προσωπικές ιστορίες Τούρκων καταγραφούν εκεί. Ιστορίες και από τις δύο πλευρές που να καταδεικνύουν, όχι μόνο τα βάσανα, αλλά και την αγάπη και την φιλία που πολλές φορές μοιράστηκαν οι δύο λαοί. Φιλία, που «πνίγηκε» άδοξα στο αίμα και τον πόνο του πολέμου.

Τελειώνοντας, θα ήθελα να ζητήσω συγνώμη από τους φίλους Τούρκους, τους οποίους εκτιμώ και σέβομαι πραγματικά, εάν κάτι από τα παρακάτω τους προσβάλει ή τους ενοχλεί. Πράγματι η περίοδος, στην οποία αναφέρομαι, άλλαξε τα γεωπολιτικά δεδομένα του κόσμου. Και εν τέλει, δεν είναι δυνατόν να κριθεί με γνώμονα τις σημερινές αρχές και ηθικές αξίες. Από την άλλη πλευρά δεν μπορεί κανείς να παραβλέψει την ιστορική πραγματικότητα ότι το Τουρκικό κράτος με την σημερινή του μορφή ιδρύθηκε στα συντρίμμια τού Μικρασιατικού Ελληνισμού.

Τα δύο «παρακλάδια» του οικογενειακού μου δένδρου

(Το «παρακλάδι» της Κυζίκου και το «παρακλάδι» της Σμύρνης)

Οι Μικρασιάτικες «ρίζες» μου, προέρχονται και από τις δύο πλευρές του Οικογενειακού μου δέντρου. Και από τους δύο μου γονείς, η καταγωγή μου είναι από την Μικρά Ασία.

Σε σχετικο βίντεο, περιγράφω το ταξίδι μου στην παλαιά Πέραμο της Μικράς Ασίας και την ανεύρεση της πατρογονικής εστίας στις χαμένες πατρίδες. Εκεί ένοιωσα πολύ κοντά στον παππού μου, Νικόλαο Κούζο, παρόλο που δεν τον γνώρισα ποτέ, μια και πέθανε νεότατος στην Τουρκία, πριν το 1918.Ο Νικόλαος Κούζος ήταν και ο τελευταίος διευθυντής του Ελληνικού σχολείου της Περάμου, το Παπαδοπούλειο.

Η γιαγιά μου Ολυμπία, κόρη του Νικολή Αγόρογλου και αδελφή των Αλέκου και Σωκράτη Αγόρογλου, έφυγε στην αρχή με τα τέσσερα παιδιά της για την Κωνσταντινούπολη και αργότερα για την Ελλάδα(1924). Εκεί, πέθανε το 1965. Από τα αδέλφια του πατέρα μου, σήμερα ζει μόνο η Αθηνά.

Από την πλευρά της μητέρας μου, οι «ρίζες» της οικογένειας δείχνουν προς την ευρύτερη περιοχή της Σμύρνης, το Κιρκαγάτς. Εκεί ζούσε η οικογένεια Κονσολίδη ή Κόνσολα, περίπου 120 χιλιόμετρα βορειοανατολικά της Σμύρνης. Και πάλι ο Ιγνάτιος Κονσολίδης, παππούς μου, δεν κατάφερε να μεταφερθεί στην «μητέρα» Ελλάδα και πέθανε εκεί. Η γιαγιά μου, Αναστασία Κονσολίδου, η μητέρα της «Νενέ» και οι τέσσερις κόρες της Ολυμπία, Ρενέα, Δωροθέα και Ευαγγελία, έφυγαν με την καταστροφή και το κάψιμο της Σμύρνης, το 1922, και ήρθαν στην Ελλάδα.

Η Ευαγγελία στην Αθήνα, γνωρίζεται με τον μικρότερο γιο του Νικόλαου Κούζου Αντώνιο, παντρεύονται και κάνουν τέσσερα παιδιά, το μεγαλύτερο αυτών, εμένα.

Και οι δύο οικογένειες των γονιών μου, έζησαν παράλληλες ιστορίες καταστροφής και έχασαν αγαπημένους. ΄Έτσι, οι ιστορίες πόνου και αποχωρισμού ήταν η καθημερινή συζήτηση στο σπίτι που μεγάλωσα. Τα ήθη και τα έθιμα της Μικράς Ασίας έντονα και για τις δύο οικογένειες που κατέληξαν διάσπαρτες και στην Ελλάδα και στην Ευρώπη και στην Αυστραλία, αλλά και στον κόσμο όλο. Τυπικές ιστορίες Ελληνικών προσφύγων από την Μικρά Ασία.

Να σκεφτεί κανείς ότι, ο Ελληνικός πληθυσμός στην Μικρά Ασία εκείνη την εποχή ήταν περίπου τα 2,5 εκατομμύρια και στην Ελλάδα ολόκληρη στις αρχές του 20ου αιώνα, ήταν 5 εκατομμύρια.

Από τα παραπάνω συνεπάγεται ότι, το ποσοστό των Ελλήνων που σκοτώθηκαν ή εξορίστηκαν, αναλογικά με τα νούμερα της εποχής, ήταν τεράστιος.

Για κάθε άνθρωπο που χάνει την πατρίδα του και το περιβάλλον που ζει, η εμπειρία είναι τραγική. Από την τραγικότητα αυτή πηγάζει και η ανάγκη της διατήρησης της μνήμης και των ηθών και εθίμων της περιοχής.

Και αυτή η ιστοσελίδα σελίδα αποτελεί ένα φόρο τιμής στους προγόνους. Είναι η ελάχιστη συμμετοχή στον φόρο τιμής των προγόνων μου και ένα ακόμα κληροδότημα προς τους απογόνους μου.

Αξίζει όμως να σημειωθεί ότι, και για κάθε σύγχρονο ή νεότερο νου, η ιστορία επαναλαμβάνεται. Είναι βέβαιο ότι τα «παιχνίδια» που «παίζουν» οι Μεγάλες Δυνάμεις τελικά είναι παρόμοια. Μελετώντας την ιστορία, πολλές κυβερνήσεις θα μπορούσαν πολλά να διδαχθούν και να προλάβουν….. Ακόμα και οι λαοί, που συνήθως έχουν κακή μνήμη, διαβάζοντας την ιστορία του άμεσου παρελθόντος, θα καταλάβουν περισσότερο την κατάσταση σήμερα και έτσι ίσως πάρουν σωστότερες αποφάσεις….. Σαν και αυτές για την ενοποίηση της Κύπρου, την είσοδο της Τουρκίας στην ευρωπαϊκή ένωση και τον ρόλο των «Μεγάλων δυνάμεων».

Παρά την ολική καταστροφή, ο πολιτισμός που είχε αναπτύχθηκε στην Μικρά Ασία επηρέασε καθοριστικά την εξέλιξη της νεώτερης Ελλάδας.

Είναι πραγματικά τραγικό ότι η πηγή του πολιτισμού αυτού δεν επέζησε προς το συμφέρον της ανθρωπότητας, συμπεριλαμβανομένου και του Τουρκικού έθνους με το οποίο, για πολλούς αιώνες, το Ελληνικό στοιχείο κατόρθωσε να συμβίωση σε πολλές περιοχές της Μικράς Ασίας.

Σήμερα ζουν μόνο λίγοι εναπομείναντες της εποχής, φορείς των αναμνήσεων, γλυκείς ονειροπόλοι μιας πολιτισμικής “Ατλαντίδος “.

THE ASIA MINOR HOLOCAUST OF 1922
From the New York Times
By EDWIN I. JAMES.
Copyright, 1922 by The New York Times Company.
Special Cable to THE NEW YORK TIMES

LAUSANNE, Dec. 1.–A black page of modern history was written here today. Ismet Pasha stood before the statesmen of the civilized world and admitted that the banishment from Turkish territory of nearly a million Christian Greeks, who were two million only a few short years ago had been decreed. The Turkish Government graciously allows two more weeks for the great exodus.

The statesmen of the civilized powers accepted the Turkish dictum and set about ways to get those thousands of Greeks out of harm’s way before they should meet the fate of 800,000 Armenians who were massacred in Anatolia between 1910 and 1917.

Η Μικρασιατική καταγωγή μου έχει δύο πλευρές και εκτυλίσσεται σε δύο διαφορετικές σελίδες. Η μια πλευρά, η πλευρά του πατέρα μου Αντώνη Κούζου, ξεκινάει από την Παλαιά Πέραμο της χερσονήσου της Κυζίκου, μια μικρή παραθαλάσσια πόλη με 5.000 Έλληνες κατοίκους.

http://web.archive.org/web/20051108171548/http://members.aol.com/peramos/index.html

Και από την άλλη πλευρά, η πλευρά της μητέρας μου Ευαγγελίας Κονσολίδου, ξεκινάει από το Κιρκαγάτς, στην ευρύτερη περιοχή της Σμύρνης.

Και οι δύο ιστορίες, ουσιαστικά αποτελούν μια ιστορία, την ιστορία της Μικρασιατικής καταστροφής. Πολλοί και από τους δύο εμπλεκόμενους λαούς προσπάθησαν να δώσουν μια εικόνα του τι έγινε τότε. Εδώ, ο αναγνώστης θα έχει την ευκαιρία να πάρει μια γνώμη λιγάκι πιο ουδέτερη. Μια μικρή, κατανοητή περιγραφή του τι συνέβαινε τότε, βρίσκεται σε μια ομιλία της κόρης του τότε Προξένου των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής στην Σμύρνη, της Νάνση Χόρτον. Μπορείτε να διαβάσετε στην ειδική σελίδα την πλήρη ομιλία αυτής.

Η γενική εικόνα της Ελληνο-Τουρκικής αντιπαράθεσης, βρίσκεται στην σελίδα «Ιστορική Αντιπαράθεση» και στην σελίδα « Ιστορικά Γεγονότα κατά χρονολογία»

Λοιπές πληροφορίες και συμπεράσματα θα μπορέσετε να δείτε στις διάφορες «σελίδες» αυτής της ιστο-διεύθυνσης και στις διάφορες διασυνδέσεις που θα βρείτε εδώ.

INDEX OF LINKS

Kατάλογος με τίτλους του περιεχομένου των σελίδων ευρίσκεται αριστερά της παρούσης. 

INDEX OF LINKS TO VIDEOS FROM TRAVELS BACK TO ROOTS

Back to root videos travels to Constantinople, Peramos, Kirkagats, Smyrni, I VALI

Back to the roots Nick Kouzos (Part.1)  The first attempt to find traces of family roots, starting the story from Istanbul (Constantinople) where Kouzos family together with thousands of Greeks who tried to hide in the years  1915 to 1924.
Back to roots no 4 trip to Kirkagats of Asia Minor Traveling from Lesbos island (Mitilini) across to Asia Minor coast and traveling further deeper up to Kirkagats town, home of the other branch of the family, (Konsolidis  branch)